LPKC TANPA PENING KEPALA
RUJUKAN UTAMA: Klik sini. Sila beri perhatian pada MS 38 dan Lampiran 7.
"Bang... Saya Tak Pernah Buat Kertas Kerja"
Itulah ayat yang paling kerap saya dengar.
"Boleh ke saya buat LPKC?"
"Saya tak pandai menulis."
"Dulu sekolah pun cukup-cukup makan."
"Saya tak pernah buat tesis/kertas kerja."
Saya akan jawab dengan satu soalan.
Semasa mula-mula masuk tentera dulu, tuan terus pandai menembak?
Tentulah tidak. Belajar sedikit demi sedikit.
Begitu juga kawad. Begitu juga membaca peta. Begitu juga mengendalikan senjata.
Semuanya dipelajari secara berperingkat.
Jadi kenapa bila sampai LPKC, kita terus mengaku kalah?
Sebenarnya LPKC Bukan Kertas Kerja atau Tesis
Inilah perkara pertama yang saya mahu betulkan. Ramai calon sudah takut apabila mendengar perkataan "format tesis".
Sebenarnya... LPKC bukan tesis.
LPKC ialah laporan projek atau pengalaman kerja yang ditulis menggunakan format yang hampir sama seperti tesis.
Itu sahaja. Bezanya ialah tesis cuba menghasilkan pengetahuan baharu. LPKC pula menceritakan bagaimana kita menyelesaikan satu masalah atau melaksanakan satu projek berdasarkan pengalaman kerja.
Contohnya...
- gotong-royong,
- kursus,
- kawalan pintu masuk,
- penyimpanan senjata,
- rondaan keselamatan,
- pengurusan stor,
- latihan anggota,
- atau apa sahaja kerja yang pernah kita lakukan.
Kita bukan mereka cerita. Kita cuma menyusun pengalaman itu mengikut format yang telah ditetapkan oleh JPK.
Itu sebabnya saya selalu berkata... LPKC ini sebenarnya mudah. Yang susah ialah kerana kita belum biasa dengan formatnya.
Jangan Hafal Format. Faham Cerita.
Ramai calon membuka contoh LPKC orang lain. Kemudian mereka cuba meniru bulat-bulat.
Bagi saya... Itu cara paling cepat untuk menjadi keliru. Saya lebih suka calon memahami satu perkara dahulu. Jujurnya, lupakan lah penggunaan toyol sebenar atau toyol digital.
LPKC ialah sebuah cerita. Cuma ceritanya ditulis mengikut empat bab.
Bayangkan tuan hendak menceritakan satu projek gotong-royong.
- Kalau saya bertanya,
"Apa yang berlaku?" Tuan boleh bercerita.
- Kalau saya bertanya,
"Apa masalahnya?" Tuan boleh menjawab.
- Kalau saya bertanya,
"Apa cadangan penambahbaikan?" Tuan pun boleh menjawab.
Nampak? Sebenarnya semua jawapan sudah ada dalam kepala tuan. Yang kita buat hanyalah menyusunnya mengikut format yang betul.
Jangan Bergaduh. Rujuk Dokumen Rasmi.
Satu lagi pesanan saya. Kalau ada perbezaan pendapat antara calon, penyelia atau penilai... Jangan terus berdebat. Buka semula dokumen rasmi.
Bagi saya, ada tiga rujukan utama yang perlu sentiasa berada di atas meja.
- Pekeliling JPK yang berkaitan.
- Borang Pemarkahan LPKC.
- Slaid rasmi keluaran JPK Putrajaya.
Kalau tiga dokumen ini kita benar-benar faham, lebih separuh perjalanan LPKC sebenarnya sudah selesai. Sebab ketiga-tiga dokumen ini menjelaskan apa yang perlu ditulis, bagaimana formatnya dan bagaimana markah diberikan.
Kita tidak perlu meneka-neka. Ikut sahaja panduan rasmi.
Kesilapan Yang Saya Selalu Nampak
Ramai calon terlalu sibuk memikirkan Bab 1.
Pada pendapat saya... Itu silap.
Saya biasanya suruh calon fikir cadangan penambahbaikan dahulu.
Kenapa? Sebab apabila kita tahu apa yang hendak diperbaiki, barulah kita benar-benar faham apakah masalah sebenar.
Contohnya...
Seorang calon mencadangkan supaya pintu pejabat dipasang jeriji besi.
Kemudian apabila saya membaca penyataan masalahnya...
"Pintu pejabat tidak mempunyai jeriji besi."
Saya terus tersenyum. Itu bukan masalah. Itu cuma keadaan sedia ada.
Masalah sebenar mungkin...
- pejabat mudah diceroboh,
- pernah berlaku cubaan pecah masuk,
- dokumen sulit tidak cukup dilindungi,
- atau tahap keselamatan tidak memenuhi keperluan semasa.
Nampak bezanya?
Cadangan tidak lahir begitu sahaja. Cadangan mesti menyelesaikan satu masalah.
Sebab itu saya selalu pesan...
Fikir penyelesaian dahulu. Daripada penyelesaian itu, kita akan lebih mudah mengenal pasti masalah sebenar.
LPKT untuk DKM ada 4 Bab, dan bagi DLKM ada 5 Bab. Bab tambahan ialah KAJIAN LITERATUR. Ringkasan bagi setiap Bab adalah spt di rajah di bawah.
Jangan Tulis Ikut Agak-agak. Pegang Rujukan Rasmi.
Sebelum kita belajar menulis LPKC, saya ingin berpesan satu perkara.
Jangan terlalu bergantung kepada contoh LPKC orang lain.
Kenapa? Kerana kita tidak tahu sama ada contoh itu betul atau salah.
Kadang-kadang calon hanya menyalin daripada calon terdahulu. Calon berikutnya pula menyalin daripada salinan itu. Lama-kelamaan, kesilapan yang sama diwarisi dari satu kumpulan ke satu kumpulan.
Akhirnya... Semua orang yakin mereka betul. Sedangkan mereka sebenarnya meniru kesilapan yang sama. Sebab itu saya lebih suka merujuk kepada dokumen rasmi.
Bagi saya, ada tiga rujukan utama yang wajib ada di atas meja setiap calon dan Pegawai Pengesah (PPg).
- Pekeliling JPK.
- Borang Pemarkahan LPKC.
- Slaid atau bahan rasmi yang dikeluarkan oleh JPK Putrajaya.
Panduan yang saya tulis dalam blog ini juga berpandukan tiga dokumen tersebut.
Cuma saya cuba menyampaikannya dalam bahasa yang lebih mudah difahami.
Saya tidak menghuraikan semuanya secara terperinci kerana tujuan blog ini hanyalah sebagai panduan ringkas. Untuk setiap bab, saya sediakan penerangan yang lebih khusus supaya kita boleh belajar satu demi satu tanpa rasa terbeban.
Apa Yang Perlu Kita Faham Daripada Dokumen Rasmi?
Ramai calon menyangka dokumen rasmi hanya memberitahu jenis huruf, saiz tulisan atau jarak antara baris.
Ya, perkara itu memang penting. Tetapi sebenarnya ada perkara yang jauh lebih penting.
Dokumen rasmi menerangkan bagaimana keseluruhan laporan perlu disusun supaya setiap bab saling berkaitan.
Antara perkara yang perlu diberi perhatian ialah:
- jenis dan saiz tulisan,
- jarak baris,
- margin halaman,
- susunan bab,
- susunan kandungan dalam setiap bab,
- serta hubungan antara Bab 1, Bab 2, Bab 3 dan Bab 4.
Saya pernah melihat laporan yang memulakan Bab 2 dengan Carta Gantt.
Carta Gantt itu bukan salah. Tetapi tempatnya kurang sesuai. Apabila susunan tidak mengikut format yang ditetapkan, markah juga boleh terjejas.
Sebab itu saya selalu berpesan... Jangan sekadar menulis. Tulis mengikut format yang telah ditetapkan.
LPKC Mesti Ada Jalan Ceritanya
Bayangkan LPKC seperti sebuah filem.
Kalau bab pertama bercerita tentang masalah A...
Bab kedua tiba-tiba bercerita tentang perkara B...
Bab ketiga pula membincangkan perkara C...
Pembaca pun akan keliru.
Begitu juga LPKC.
Setiap bab mesti mempunyai kesinambungan dan kaitan.
Penyataan masalah yang ditulis dalam Bab 1 mestilah disokong oleh dapatan dalam Bab 3.
Cadangan penambahbaikan dalam Bab 4 pula mestilah benar-benar menyelesaikan masalah yang dikenal pasti dalam Bab 1.
Akhir sekali, kita perlu menunjukkan sama ada objektif projek benar-benar telah dicapai atau belum.
Kalau semua bab saling berkait, laporan akan menjadi lebih mudah difahami dan lebih meyakinkan.
Kalau Berlaku Perbezaan Pendapat...
Ini pesanan saya kepada calon, Pegawai Pembimbing (PPg) dan PPL.
Kalau berlaku perbezaan pendapat...
Jangan cepat mengatakan orang lain salah.
Buka semula dokumen rasmi. Sila Klik dan lihat muka surat 38. Paling penting! Wajib juga lihat Lampiran 7.
Rujuk bersama.
Bincang dengan tenang.
Tujuan kita bukan untuk menang berhujah.
Tujuan kita ialah membantu calon menghasilkan LPKC yang memenuhi kehendak JPK.
Kalau kita terlalu mempertahankan pendapat sendiri tanpa merujuk dokumen rasmi...
Yang rugi akhirnya ialah calon.
Bab 1 Paling Banyak Markah
Ramai calon memberi tumpuan kepada Bab 3 kerana mereka rasa bahagian itu paling susah.
Sebenarnya...
Bab 1 ialah antara bahagian yang paling penting.
Kenapa? Kerana di situlah asas keseluruhan LPKC dibina.
Dalam Borang Pemarkahan, susunan Bab 1 telah dinyatakan dengan jelas.
Urutannya ialah:
- Pengenalan.
- Penyataan masalah.
- Objektif.
- Skop kajian atau projek.
- Kepentingan kajian atau projek.
Jangan ubah sesuka hati. Jangan lompat-lompat. Ikut sahaja susunan yang telah ditetapkan.
Kesilapan Yang Paling Kerap Saya Temui: Objektif
Kalau saya ditanya bahagian mana yang paling banyak mengelirukan calon...
Jawapan saya ialah objektif.
Ramai calon menulis dua atau tiga objektif kerana itulah yang diajar oleh orang lain.
Tetapi cuba semak semula slaid rasmi JPK.
Di situ diterangkan bahawa objektif terdiri daripada:
- Objektif Umum, dan
- Objektif Khusus (Spesifik).
Objektif umum mesti menggambarkan tujuan utama projek.
Contohnya, jika tajuk LPKC ialah:
"Peningkatan Keselamatan Setor Senjata."
Maka objektif umum juga hendaklah selari dengan tajuk tersebut.
Contohnya:
Meningkatkan tahap keselamatan setor senjata.
Kemudian barulah objektif khusus menjelaskan bagaimana tujuan itu hendak dicapai.
Sebagai contoh:
- Mengenal pasti kelemahan dalam sistem keselamatan setor senjata.
- Mencadangkan atau melaksanakan penambahbaikan bagi mengatasi kelemahan yang dikenal pasti.
Nampak bezanya?
Objektif umum menjawab persoalan "apa yang hendak dicapai?"
Objektif khusus pula menjawab persoalan "bagaimana kita hendak mencapainya?"
Kalau calon memahami konsep ini, saya yakin separuh daripada masalah di Bab 1 sebenarnya sudah selesai.sila klik kat link di bawah untuk Bab 1 sahaja
Lanjut BAB 1 sahaja di akhir LPKT BAB 1, ada saya link kpd LPKT BAB 2
TOYOL. Bahaya anak jin ni ialah, boleh guna tapi boleh gagal sbb plagiat tidak di izin, tidak faham kertas kerja orang pun satu hal jugak.
[2] Patah balik....
Jangan Guna "Toyol" Dulu. Guna Otak Dulu.
Sebelum kita mula menulis LPKC...
Saya ada satu permintaan.
Simpan dulu segala "toyol".
Saya tahu sekarang zaman AI.
Salin sana.
Tampal sini.
Lima minit siap satu laporan.
Nampak cantik.
Bahasa pun hebat.
Tetapi bila Pegawai Penilai (PPL) bertanya,
"Kenapa tuan tulis begini?"
Calon hanya mampu tersenyum.
Kenapa?
Sebab dia sendiri tidak faham apa yang ditulis.
Jadi...
Simpan dulu segala "toyol".
Mari kita belajar cara berfikir dahulu.
Percayalah...
Kalau tuan faham teknik ini, AI nanti hanya menjadi pembantu. Bukan tuan yang menjadi hamba kepada AI.
LPKC Sebenarnya Sangat Mudah
Saya selalu ulang ayat ini.
LPKC bukan pertandingan menulis.
LPKC ialah cara kita menceritakan satu pengalaman kerja atau satu projek mengikut format yang telah ditetapkan oleh JPK.
Contohnya...
Hari ini kita hendak menulis tentang projek gotong-royong.
Baik.
Saya tanya satu soalan.
Kalau tuan menjadi ketua gotong-royong...
Apa yang tuan akan buat supaya program itu berjalan dengan baik?
Mungkin jawapan tuan seperti ini.
Bahagikan peserta kepada beberapa kumpulan.
Lantik seorang ketua bagi setiap kumpulan.
Sediakan peralatan lebih awal.
Tetapkan kawasan tanggungjawab.
Tentukan sasaran kerja.
Buat taklimat sebelum bermula.
Pantau kerja setiap kumpulan.
Betul?
Ini perkara biasa sahaja.
Semua orang yang pernah mengurus gotong-royong boleh menjawab.
Tahniah.
Sebenarnya...
Tuan baru sahaja menulis Bab 4.
Kenapa?
Sebab semua yang tuan sebut tadi ialah cadangan penambahbaikan.
Sekarang Baru Cari Masalah
Selepas kita tahu cadangan...
Barulah kita tanya soalan kedua.
Kenapa kita mencadangkan semua perkara itu?
Kenapa perlu ada ketua kumpulan?
Kenapa perlu bahagi ikut kawasan?
Kenapa perlu sediakan peralatan?
Kenapa perlu buat taklimat?
Di sinilah muncul masalah sebenar.
Contohnya...
kerja bertindih,
peserta tidak tahu tugasan,
peralatan tidak mencukupi,
masa banyak terbuang,
kawasan tidak siap mengikut jadual.
Nampak?
Itulah penyataan masalah yang patut ditulis dalam Bab 1.
Sebab itu saya selalu berpesan kepada calon...
Fikir cadangan dahulu. Selepas itu, masalah akan muncul dengan sendiri.
Contoh Yang Saya Pernah Jumpa
Saya pernah membaca satu LPKC.
Cadangannya ialah...
"Pasang jeriji besi pada pintu pejabat."
Bila saya baca penyataan masalah...
Saya hampir tergelak.
Calon menulis,
"Pintu pejabat tidak mempunyai jeriji besi."
Saya bertanya,
"Itu masalah... atau keadaan?"
Kalau hendak memasang jeriji...
Tentu ada sebab.
Mungkin pejabat pernah dipecah masuk.
Mungkin dokumen sulit tidak cukup selamat.
Mungkin tahap keselamatan tidak memuaskan.
Itulah masalah sebenar.
Bukan kerana pintu itu belum dipasang jeriji.
Nampak bezanya?
Jangan Tergesa-Gesa Menulis Bab 1
Saya pernah menghadiri beberapa kursus penulisan tesis.
Daripada pengalaman itu, saya belajar satu perkara.
Latar belakang dan penyataan masalah selalunya lebih mudah ditulis selepas kita benar-benar memahami projek yang hendak dibuat.
Sebab apabila kita mula berbincang...
Membaca dokumen...
Menemubual orang...
Barulah kita nampak punca sebenar sesuatu masalah.
Kualitatif Lebih Mudah Untuk LPKC
Ambil contoh gotong-royong tadi.
Kalau saya mahu memahami bagaimana hendak menjadikan gotong-royong lebih baik...
Saya tidak terus membuat soal selidik.
Saya lebih suka mencari orang yang pernah menguruskannya.
Kemudian saya bertanya empat soalan sahaja.
Tuan pernah mengurus gotong-royong?
Boleh ceritakan bagaimana tuan merancangnya?
Kenapa tuan menggunakan cara itu?
Apa akan berlaku jika langkah itu tidak dibuat?
Empat soalan.
Tetapi jawapannya boleh berpuluh-puluh.
Daripada satu orang sahaja saya mungkin mendapat lima idea.
Daripada tiga orang...
Saya mungkin memperoleh lima belas idea.
Kemudian saya membaca minit mesyuarat lama.
Saya membaca laporan gotong-royong terdahulu.
Saya melihat surat arahan.
Semua maklumat itu saya kumpulkan.
Inilah yang dinamakan data.
Semua dapatan ini nanti saya bentangkan dalam Bab 3: Penemuan dan Analisis.
Inilah Logik LPKC
Ramai orang menyangka LPKC mesti penuh dengan soal selidik.
Tidak semestinya.
Kalau pendekatan kualitatif lebih sesuai dengan projek kita...
Gunakan pendekatan itu.
Yang penting ialah kita berjaya mendapatkan maklumat yang cukup untuk memahami masalah dan menghasilkan cadangan yang benar-benar boleh dilaksanakan.
Bagi saya...
LPKC bukan tentang memenuhi muka surat.
LPKC ialah tentang menunjukkan bahawa kita memahami masalah, tahu mencari maklumat dan mampu mencadangkan penyelesaian yang praktikal.
Itulah yang sebenarnya hendak dinilai.
