Yang Penting Ialah Perangai dan Sikap (Behaviour and Attitude)
Solusi kepada isu persaraan tentera bukan terletak pada apa yang dilakukan selepas bersara, tetapi apa yang disedari, dirancang dan dilaksanakan semasa masih berkhidmat. Tanpa kesedaran, tempoh perkhidmatan akan berlalu begitu sahaja. Tanpa perancangan, pencen akan terasa sempit. Tanpa pelaksanaan, segala rancangan hanya tinggal di atas kertas.
Proses KESEDARAN → MERANCANG → MELAKSANA bukan formula akademik, tetapi realiti hidup. Anggota yang memahami proses ini, walaupun hidup sederhana, selalunya lebih tenang dan berdikari selepas persaraan. Mereka mungkin tidak kaya, tetapi mereka tidak terdesak — dan itulah kejayaan sebenar dalam kehidupan selepas uniform ditanggalkan.
Solusi Menghadapi Persaraan Tentera: Dari Kesedaran ke Pelaksanaan
Isu kesukaran hidup selepas persaraan dalam kalangan bekas anggota tentera bukanlah perkara baharu. Namun, isu ini sering disalahfahami sebagai masalah pencen yang kecil atau kekurangan bantuan kerajaan. Hakikatnya, cabaran sebenar bermula jauh lebih awal, iaitu ketika seseorang anggota masih berkhidmat dan belum mempunyai kesedaran yang jelas tentang realiti kehidupan selepas persaraan. Oleh itu, solusi kepada isu ini perlu dilihat sebagai satu proses yang berperingkat dan berterusan, bermula dengan kesedaran, diikuti perancangan, dan akhirnya pelaksanaan.
Kesedaran merupakan titik permulaan yang paling penting dalam proses menghadapi persaraan. Seseorang anggota tentera tidak perlu berpendidikan tinggi untuk memahami satu hakikat asas: selepas bersara pada usia pertengahan 40-an, peluang untuk diterima bekerja dalam pasaran buruh terbuka adalah sangat terhad. Pada usia tersebut, majikan lazimnya lebih cenderung memilih pekerja yang lebih muda, mempunyai kemahiran teknikal yang spesifik, dan bersedia menerima gaji yang lebih rendah. Dalam konteks ini, hanya sebilangan kecil veteran tentera yang benar-benar mempunyai nilai pasaran yang tinggi, manakala sebahagian besar yang lain lebih sesuai dalam sektor tertentu seperti keselamatan, pemanduan, atau pekerjaan am.
Tanpa kesedaran ini, tempoh perkhidmatan dalam tentera sering dihabiskan dengan sikap menikmati keselesaan semasa tanpa memikirkan keperluan jangka panjang. Namun demikian, terdapat segelintir anggota yang secara tidak langsung telah bersedia lebih awal, bukan kerana mereka lebih bijak, tetapi kerana mereka lebih peka terhadap keperluan hidup. Mereka cenderung mencari pendapatan tambahan, berniaga kecil-kecilan, membaiki kenderaan, menjual makanan, atau melakukan kerja sambilan lain. Walaupun kelihatan kecil, usaha-usaha ini sebenarnya membina disiplin kewangan, kemahiran hidup, dan daya tahan ekonomi yang sangat berguna selepas persaraan. Golongan ini lazimnya hidup lebih berhemah, bersederhana, dan tidak menjadikan kekayaan sebagai matlamat utama, sebaliknya cukup dengan kehidupan yang stabil dan bermaruah.
Kesedaran sahaja tidak mencukupi sekiranya tidak disusuli dengan perancangan yang realistik. Perancangan persaraan perlu bermula seawal mungkin dan berpandukan kepada kemampuan sebenar, bukan angan-angan. Antara aspek penting dalam perancangan ialah pengurusan kewangan dan gaya hidup. Anggota yang bersedia menghadapi persaraan lazimnya mengelakkan perbelanjaan berlebihan, mengawal hutang, dan menyesuaikan gaya hidup dengan pendapatan sebenar. Mereka memahami bahawa kehidupan selepas persaraan memerlukan kos yang berterusan, walaupun pendapatan semakin berkurang.
Perancangan perumahan juga merupakan elemen yang sangat penting. Membeli rumah lebih awal memberi kelebihan besar kerana ia mengurangkan beban kewangan selepas bersara. Rumah bukan sekadar aset, tetapi asas kestabilan hidup. Selain itu, perancangan keluarga turut memainkan peranan penting. Pengalaman menunjukkan bahawa anggota yang berkahwin dan mempunyai pasangan yang stabil selalunya lebih teratur dalam merancang masa depan berbanding mereka yang bujang. Pasangan menjadi rakan perbincangan dan sokongan dalam membuat keputusan penting berkaitan kewangan, kerjaya, dan kehidupan selepas persaraan.
Selain itu, perancangan kemahiran juga tidak boleh diabaikan. Kemahiran yang dimaksudkan bukan semestinya bersifat akademik atau formal, tetapi kemahiran praktikal yang boleh menjana pendapatan kecil tetapi berterusan. Kemahiran sebegini memberi pilihan dan fleksibiliti kepada veteran apabila peluang pekerjaan formal semakin terhad.
Langkah terakhir dalam proses ini ialah pelaksanaan. Pelaksanaan bermaksud bertindak berdasarkan perancangan yang telah dibuat, walaupun bermula dengan langkah yang kecil. Pelaksanaan tidak seharusnya ditangguhkan sehingga bersara sepenuhnya, sebaliknya boleh dimulakan semasa masih berkhidmat. Pendapatan tambahan yang kecil, perniagaan berskala rendah, atau kerja sambilan yang konsisten semasa perkhidmatan sering menjadi sumber utama kelangsungan hidup selepas persaraan. Mereka yang berjaya menyesuaikan diri biasanya bukan kerana tindakan besar, tetapi kerana tindakan awal dan berterusan.
Kesimpulannya, solusi kepada isu persaraan tentera tidak terletak pada tindakan selepas bersara semata-mata, tetapi pada apa yang disedari, dirancang, dan dilaksanakan semasa masih berkhidmat. Proses kesedaran, perancangan, dan pelaksanaan bukan sekadar teori, tetapi realiti hidup yang telah dibuktikan oleh ramai veteran. Anggota yang memahami dan mengamalkan proses ini mungkin tidak menjadi kaya, tetapi mereka lebih bersedia, lebih tenang, dan lebih berdikari selepas persaraan. Dalam konteks ini, kejayaan sebenar bukanlah kemewahan, tetapi keupayaan untuk terus hidup dengan maruah dan kestabilan apabila uniform telah ditanggalkan.
